Powrót

FAQ

Gospodarka opakowaniami

W dniu 13 czerwca 2013 r. została przyjęta nowa ustawa „o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi”, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2014 r. Konsekwencją czego było zniesienie ustawy z 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych.

Nowa ustawa w dość istotny sposób zmienia obowiązujące przepisy oraz precyzyjnie reguluje funkcjonowanie systemu gospodarki odpadami opakowaniowymi. Określa w szczególności: wymagania, jakim powinny odpowiadać opakowania wprowadzone do obrotu; postępowanie z opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz zasady ustalania i pobierania opłaty produktowej. Ponadto w ustawie znalazły się zapisy określające reguły działania organizacji odzysku opakowań.

Według powyższego aktu prawnego opakowanie to wyrób, w tym wyrób bezzwrotny, wykonany z jakiegokolwiek materiału do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów, od surowców do towarów przetworzonych. Ponadto za opakowanie uważa się (zgodnie z Art. 3 ust.2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi):

1)   wyrób spełniający funkcje opakowania, o których mowa powyżej, bez uszczerbku dla innych funkcji, jakie opakowanie może spełniać, z wyłączeniem wyrobu, którego wszystkie elementy są przeznaczone do wspólnego użycia, spożycia lub usunięcia, stanowiącego integralną część produktu oraz niezbędnego do przechowywania, utrzymywania lub zabezpieczania produktu w całym cyklu i okresie jego funkcjonowania;

2)   wyrób spełniający funkcję opakowania:

a)  wytworzony i przeznaczony do wypełnienia w punkcie sprzedaży,

b)  jednorazowego użytku – sprzedany, wypełniony, wytworzony lub przeznaczony do wypełnienia w punkcie sprzedaży,

3)   część składową opakowania oraz złączony z opakowaniem element pomocniczy, spełniające funkcje opakowania, z tym że element pomocniczy przyczepiony bezpośrednio lub przymocowany do produktu uważa się za opakowanie, z wyłączeniem elementu stanowiącego integralną część produktu, który jest przeznaczony do wspólnego użycia lub usunięcia.

 

Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi nakłada na wprowadzającego opakowania obowiązek ograniczenia ich ilości oraz negatywnego oddziaływania na środowisko substancji stosowanych do wytwarzania opakowań. Dodatkowo wytwarzane odpady opakowaniowe nie powinny:

1)   zawierać szkodliwych substancji w ilościach stwarzających  zagrożenie dla produktu, środowiska lub zdrowia ludzi;

2)   przekraczać 100mg/kg sumy zawartości ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego.

Ponadto wprowadzane opakowania powinny być projektowane i wykonane w sposób umożliwiający ich wielokrotne użycie i późniejszy recykling, albo przynajmniej ich recykling, jeżeli nie jest możliwe ich wielokrotne użycie. Alternatywnie dopuszcza się również inną niż recykling formę ich odzysku, jeżeli wspomniany proces nie jest możliwy.

 

Zgodnie z Art. 17 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wprowadzający produkty w opakowaniach jest obowiązany zapewnić odzysk, w tym recykling odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady opakowaniowe powstałe z tego samego rodzaju opakowań, w których wprowadził produkty. Przedsiębiorca wykonuje owy obowiązek samodzielnie lub za pośrednictwem organizacji odzysku opakowań.

Poziom odzysku jak i recyklingu wyrażony jest w procentach i odpowiada wartości ilorazu masy odpadów opakowaniowych poddanych odpowiednio odzyskowi lub recyklingowi w tym roku oraz masy wprowadzonych do obrotu opakowań w poprzednim roku kalendarzowym. Docelowe poziomy odzysku i recyklingu zostały określone w załączniku do ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

Powyższy przepis, w zakresie uzyskania wymaganych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych w tym dotyczący opłaty produktowej oraz dokumentów potwierdzających recykling lub inny niż recykling proces odzysku opakowań, nie dotycz przedsiębiorców wprowadzających produkty w opakowaniach, którzy w danym roku kalendarzowym wprowadzili do obrotu produkty w opakowaniach o łącznej masie nieprzekraczającej 1 Mg. Przedsiębiorcy Ci zostają objęci pomocą de minimis w wysokości odpowiadającej wartości zwolnienia z opłaty produktowej. Jednak zobowiązani są oni, w terminie do dnia 15 marca każdego roku, złożyć marszałkowi województwa zaświadczenie lub oświadczenie o pomocy de minimis wraz z niezbędnymi informacjami.

 

Dodatkowo przedsiębiorcy samodzielnie wykonującego odzysk lub recykling zobowiązani są do prowadzenia publicznych kampanii edukacyjnych. Na ten cel należy przeznaczyć co najmniej 2 % wartości netto opakowań wprowadzonych do obrotu w poprzednim roku kalendarzowym. Wspomniane środki należy:

1)   przeznaczyć na publiczne kampanie edukacyjne lub

2)   przekazać na rachunek Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Ustawa, na wprowadzającego produkty w opakowaniach, nakłada również obowiązek prowadzenia ewidencji, obejmującej informacje o masie opakowań, w których wprowadził do obrotu produkty w danym roku kalendarzowy. Ponadto przedsiębiorca prowadzący recykling lub inny niż recykling proces odzysku opakowań na wniosek wprowadzającego produkty w opakowaniach lub organizacji odzysku opakowań wystawia dokumenty DPR i DPO. Potwierdzają one masę odpadów opakowaniowych poddanych recyklingowi lub innemu niż recykling  procesowi odzysku oraz zastosowany proces odzysku i recyklingu. Powyższe dokumenty muszą być przechowywane przez okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, którego dotyczą.

Na koniec roku kalendarzowego następuje rozliczenie, którego zakres obejmuje wykonanie obowiązku określonego w Art. 17 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Zarówno wprowadzający produkty w opakowaniach jak i organizacja odzysku opakowań, którzy nie osiągnęli wymaganych poziomów odzysku, w tym recyklingu odpadów opakowaniowych są obowiązani wnieść opłatę produktową. Wyliczoną oddzielnie dla recyklingu, w tym recyklingu dla wszystkich opakowań razem oraz odzysku. Opłatę należy przekazać na odrębny rachunek bankowy prowadzony przez marszałka województwa, do 15 marca roku następującego po roku kalendarzowym, którego opłata dotyczy. Zgodnie z Art. 12 ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o płacie produktowej, nie wnosi się opłaty produktowej , której łączna roczna wysokość dla wszystkich produktów nie przekracza 100 zł. 

Obowiązek określony w Art. 17 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wykonuje wprowadzający produkty w opakowaniach samodzielnie lub za pośrednictwem organizacji odzysku opakowań. Zgodnie z omawianą ustawą organizacja odzysku opakowań musi spełniać następujące warunki:

1) wykonywać działalność gospodarczą w formie spółki akcyjnej;

2) wykonywać wyłącznie działalność gospodarczą związaną z organizowaniem, zarządzaniem lub prowadzeniem przedsięwzięć związanych z odzyskiem, w tym recyklingiem odpadów, oraz finansowaniem publicznych kampanii edukacyjnych;

3) zawierać w swej nazwie oznaczenie „organizacja odzysku opakowań”;

4) posiadać wymagany przepisami ustawy kapitał zakładowy.

Kwota przekazywana na publiczne kampanie edukacyjne powinna odpowiadać co najmniej 5 % przychodów uzyskanych w poprzednim roku kalendarzowym.

Organizacje odzysku działające na podstawie przepisów poprzedniej ustawy stają się organizacjami odzysku opakowań w rozumieniu niniejszej ustawy. Jednak są obowiązane dostosować się do nowych wymagań, do dnia 31 grudnia 2015r.

 

 

 

 

Zgodnie z ustawą o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi administracyjnej karze pieniężnej podlega ten, kto:

1) nie będąc wpisanym do rejestru:

a) wystawia dokumenty DPR,

b) wystawia dokumenty DPO,

c) wystawia dokumenty EDPR,

d) wystawia dokumenty EDPO;

2) nie ogranicza ilości i negatywnego oddziaływania na środowisko substancji stosowanych

do wytwarzania opakowań oraz wytwarzanych odpadów opakowaniowych w taki sposób, aby:

a) opakowania nie zawierały szkodliwych substancji w ilościach stwarzających zagrożenie dla produktu, środowiska

lub zdrowia ludzi,

b) maksymalna suma zawartości ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego w opakowaniu nie przekraczała

100 mg/kg;

3) nie ogranicza ilości i negatywnego oddziaływania na środowisko substancji stosowanych do wytwarzania opakowań oraz wytwarzanych odpadów opakowaniowych w taki sposób, aby objętość i masa opakowań były ograniczone do niezbędnego minimum wymaganego do spełnienia funkcji opakowania oraz zapewnienia poziomu bezpieczeństwa produktowi, biorąc pod uwagę oczekiwania użytkownika;

4) wprowadza do obrotu opakowania projektowane i wykonane w sposób uniemożliwiający:

a) ich wielokrotne użycie i późniejszy recykling albo

b) przynajmniej ich recykling – jeżeli nie jest możliwe ich wielokrotne użycie, albo

c) inną niż recykling formę ich odzysku – jeżeli nie jest możliwy ich recykling;

5) nie przekazuje organizacji odzysku opakowań, z którą zawarł umowę, wszelkich niezbędnych danych pozwalających na realizację przejętych przez nią obowiązków, w tym informacji o wszystkich

wprowadzonych w danym roku kalendarzowym do obrotu produktach w opakowaniach;

6) nie finansuje kosztów zbierania odpadów opakowaniowych po środkach niebezpiecznych

będących środkami ochrony roślin przez przedsiębiorcę prowadzącego jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego albo nie odbiera na własny koszt tych odpadów;

7) nie przeznacza na publiczne kampanie edukacyjne lub nie przekazuje na rachunek Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej łącznie co najmniej 2% wartości netto opakowań

wprowadzonych do obrotu w poprzednim roku kalendarzowym;

8) nie prowadzi ewidencji obejmującej informacje o masie opakowań, w których wprowadził do obrotu produkty w danym roku kalendarzowym;

9) nie wystawia:

a) dokumentu DPR,

b) dokumentu DPO,

c) dokumentu EDPR,

d) dokumentu EDPO.

– albo wystawia dokument nierzetelnie;

10) nie przekazuje marszałkowi województwa egzemplarza:

a) dokumentu DPR,

b) dokumentu DPO,

c) dokumentu EDPR,

d) dokumentu EDPO.

11) prowadzi dystrybucję produktów w opakowaniach wprowadzanych do obrotu przez wprowadzającego produkty w opakowaniach, który nie jest wpisany do rejestru;

12) prowadząc jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, sprzedaje produkty w opakowaniach,

nie przekazując użytkownikom tych produktów informacji o opakowaniach i odpadach opakowaniowych w zakresie:

a) dostępnych systemów zwrotu, zbierania i odzysku, w tym recyklingu, odpadów opakowaniowych,

b) właściwego postępowania z odpadami opakowaniowymi,

c) znaczenia oznaczeń stosowanych na opakowaniach

– co najmniej przez wywieszenie informacji w miejscu sprzedaży.

13) prowadząc jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, nie przyjmuje od użytkowników

odpadów opakowaniowych po środkach niebezpiecznych będących środkami ochrony roślin;

14) prowadząc jednostkę handlu detalicznego o powierzchni handlowej powyżej 2000 m2 nie

prowadzi na własny koszt selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych po produktach w opakowaniach, które znajdują się w ofercie handlowej tej jednostki, według rodzajów opakowań, z których powstały odpady.

Dodatkowo karze pieniężnej podlega organizacja odzysku opakowań, która nie przekazuje na publiczne kampanie edukacyjne co najmniej 5 % przychodów.

Kary za czyny o których mowa powyżej, w drodze decyzji, wymierz właściwy wojewódzki inspektorat ochrony środowiska lub wojewódzkich inspektorat inspekcji handlowej. Przy naliczaniu kar uwzględnia się zakres naruszenia przepisów ustawy oraz dotychczasową działalność gospodarczą przedsiębiorcy.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Podstawa prawna:

1)   Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. 2013 poz. 888).

2)   Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (Dz. U. 2001 poz. 639).

Pojęcia (zgodnie z ustawą o gospodarowaniu opakowaniami i odpadami opakowaniowymi):

 

DPR – rozumie się przez to dokument potwierdzający recykling odpadów opakowaniowych, w tym określający masę tych odpadów i sposób ich recyklingu.

 

DPO – rozumie się przez to dokument potwierdzający inny niż recykling proces odzysku odpadów opakowaniowych, w tym określający masę tych odpadów i sposób ich odzysku.

 

EDPR – rozumie się przez to dokument potwierdzający odpowiednio eksport odpadów opakowaniowych albo wewnątrzwspólnotową dostawę odpadów opakowaniowych w celu poddania ich recyklingowi, w tym określający masę tych odpadów.

 

EDPO – rozumie się przez to dokument potwierdzający odpowiednio eksport odpadów opakowaniowych albo wewnątrzwspólnotową dostawę odpadów opakowaniowych w celu poddania ich innemu niż recykling procesowi odzysku, w tym określający masę tych odpadów.

 

Publiczna kampania edukacyjna – rozumie się przez to każde działanie mające na celu podnoszenie stanu świadomości ekologicznej społeczeństwa, obejmujące informowanie o prawidłowym postępowaniu z odpadami opakowaniowymi, możliwym wpływie odpadów opakowaniowych na środowisko i zdrowie ludzi, dostępnych systemach zwrotu, zbierania i odzysku, w tym recyklingu, odpadów opakowaniowych, w tym kampanie w środkach masowego przekazu, ulotki i broszury

informacyjne, plakaty, konkursy, konferencje oraz imprezy o charakterze informacyjno-edukacyjnym.

 

Wprowadzający produkty w opakowaniach – rozumie się przez to przedsiębiorcę wykonującego działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu produktów w opakowaniach, w szczególności:

a) wprowadzającego do obrotu produkty w opakowaniach pod własnym oznaczeniem rozumianym jako znak towarowy lub pod własnym imieniem i nazwiskiem lub nazwą, których wytworzenie

zlecił innemu przedsiębiorcy,

b) pakującego produkty wytworzone przez innego przedsiębiorcę i wprowadzającego je do obrotu,

c) prowadzącego:

– jednostkę lub jednostki handlu detalicznego o powierzchni handlowej powyżej 500 m2 , sprzedającego produkty pakowane w tych jednostkach,

– więcej niż jedną jednostkę handlu detalicznego o łącznej powierzchni handlowej powyżej 5000 m2, sprzedającego produkty pakowane w tych jednostkach.